Zeynepder4
"NasıLsın ? Diye sorma //FiListin// gibiyim ışte.. Bir yanim işgaL ediLdi bir yanim Direnişte!
Grafiker
La Hukme iLLaLLaH
DUÂ: 249
Çevrimdışı
Mesaj Sayısı: 2337
ÖZLEMEKTEN yorulmuşum kapında durdur beni...
|
 |
« Yanıtla #30 : 17 Eylül 2010, 09:45:51 » |
|
Tebliğde Metodun Rolü ve ÖnemiBir din, doktrin ya da sistem, ne kadar derin ve yüksek hakikatler ihtiva ederse etsin, gereği gibi tanıtılmadıkça etkili olması mümkün değildir. Bir şeyin kesin bir hakikat olması kadar, bu hakikatin duyurulması, tanıtılması ve neticede bunun insanların davranış ve tutumlarına etkide bulunmasının yol ve yöntemlerini bilmek de büyük önem arzetmektedir.28 İngiliz filozofu Bacon: "Doğru yolda yürüyen bir topal, yolunu şaşırmış bir koşucudan daha önce hedefine varır," diyerek öğretimde amaca kolay ve kısa yoldan ulaşmada anahtar rol oynayan metodun önemine işaret etmektedir29. Metod, çalışmaları düzenleyip, disiplin altına aldığı gibi, aynı zamanda işe ciddiyet kazandırmakta ve amaca ulaşmada önemli ölçüde kolaylık sağlamaktadır. Hedeflenen amaçlar yönünden insanı ve toplumu olumlu bir biçimde etkileyebilmesi için öğretim ve tebliğ, çok ciddî, planlı ve metodlu yürütülmelidir. Ayrıca her konunun öğretim ve tebliği farklı metodlarda olabilir. Bu bakımdan tek bir metod yoktur, metodlar vardır.30 Bu metodların belirlenmesinde, tebliğ edilen veya öğretilen konunun özellikleri, tebliğ veya öğretimin amacı, muhatap veya öğrencinin özellikleri, konunun öğretildiği yer ve zaman gibi faktörler rol oynamaktadır. Tebliğde muhataba verilmek ve kazandırılmak üzere ele alınan konuya en uygun düşen tebliğ ve öğretim metodları, ilke ve teknikleri bir uyum içinde, gereğinde ve yeteri kadar kullanılırsa, o zaman bilinçli ve uygun tebliğ ve öğretim yapılmış olur. Uygulanan tebliğ metodu, aynı zamanda, bir konunun tebliği sırasında muhatap ya da muhataplarda dinleme ve öğrenme isteği uyandırabiliyorsa, onları zihinsel aktiviteye ve bedensel etkinliklere sevk edebiliyorsa o iyi bir metoddur. İyi bir tebliğ ve öğretim metodunda bulunması gereken belli başlı özellikler şunlardır: İyi bir tebliğ/öğretim metodu, Öğrenme ilkelerine uygundur. Öğretim ilkelerine uygundur. Düşünme ilkelerine uygundur. Öğrenciyi yormaz. Bireysel farklılıkları dikkate alır ve psikolojik prensiplerden yararlanır. Zihinsel etkinliği sağlar. Bedensel etkinliği sağlar. Muhatabı tümü ile aktif kılar. Sosyal ilişkileri sağlar. Konunun özelliklerine uygundur. Konunun, eğitim-öğretim ve tebliğin amaçlarına uygundur. Muhatabın ilgi ve ihtiyaçlarını dikkate alır, ilgi ve istek uyandırır. Mantığa uygundur. Statik değildir.31 Verilmek istenen mesajın muhatapta kalıcı olması ve neticede onu düşünce ve davranış değişikliğine sevk etmesi için, metod, muhatabı düşünmeye sevk etmeli ve onun aktifliğini sağlamalıdır. Metodlu çalışma yapılmadıkça veya uygun metodlar takip edilmedikçe iyi bir öğretim ve verimli bir tebliğ yapılamaz, yapılan tebliğ amacına ulaşamaz.1 Râgıb el-Isfahânî, el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'an, Beyrut, ts., s.61 (beleğa md.); el-Mu'cemu'l-Arabiyyi'l-Esâsî (Heyet), Alecso 1989, s.174. Ayrıca bkz. Öztürk, Yaşar Nuri, Kur'an'ın Temel Kavramları, İstanbul 1993, s. 572 (Tebliğ md.) 2 İbn Manzûr, Ebu'l-Fadl Cemaluddîn Muhammed b. Mükerrem, Lisânü'l-Arab, Beyrut 1990, c. VIII, s. 419 (beleğa md.); Fîrûzâbâdî, Muhammed b. Ya'kûb, el-Kâmûsü'l-Muhît, Beyrut 1993, s. 1007 3 İbn Manzûr, age, VIII, 420; Fîrûzâbâdî, age, s. 1007; Mes'ûd, Cobran, er-Râid, Beyrut 1978, c. I, s. 337; el-Müncid, Beyrut 1992, s. 48-49; el-Mu'cemu'l-Arabiyyi'l-Esâsî, s. 174; el-Mu'cemu'l-Vasît, Beyrut, ts., c.I, s. 69-70; Sarı, Mevlüt, el-Mevârid, İstanbul 1982, s. 127; Develioğlu, Ferid, Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lügat, Ankara 1988, s. 1254; Meydan Larousse, İstanbul, ts., c. XI, s. 956 4 Atay, Hüseyin - Öztürk, Yaşar Nuri - Bilgin, Beyza - Ayas, Rami - Güneş, Arif - Elik, Hasan, İslam Gerçeği, Ankara 1995, s. 21 5 Saraç, Tahsin, Fransızca-Türkçe Büyük Sözlük, Ankara 1976, c. I, s. 253; Baltaş, Zühal - Baltaş, Acar, Bedenin Dili, İstanbul 1994, s. 19; Kemertaş, İsmet, Uygulamalı Genel Öğretim Metodu, İstanbul 1965, s. 138. [Komünikasyon (Fr. Communication): (Bir yerden bir yere) geçme, geçirme, iletme, iletilme, iletişim, bilimsel bildiri ve tebliğ, haber, mesaj, ulaştırma, bağlantı, irtibat, telefon konuşması anlamlarına gelmektedir(Saraç, age, I, 253)]. 6 Çakan, İsmail L., Hakkı Tavsiye Metod ve Vasıtaları, İstanbul 1992, s. 22 7 İlgili ayetler için bkz. Abdülbakî, Muhammed Fuâd, el-Mu'cemu'l-Müfehres li Elfazı'l-Kur'an, İstanbul 1986, s. 135 (belâğ md.) 8 Öztürk, age, s. 572 9 Uludağ, Süleyman, İslam'da İrşad, İstanbul 1984, s. 19. Ayrıca bkz. Izutsu, Toshihiko, Kur'an'da Allah ve İnsan (Çev. Süleyman Ateş), yrs., ts., s. 168 10 Çakan, age, s. 22 11 Teğâbün, 64/12 12 Nûr, 24/54 13 Nahl, 16/82 14 Şûrâ, 42/48. Bu konuda başka ayetler için bkz. Cin, 72/23; Kaf, 50/45; Kehf, 18/29; Yunus, 10/99; Ra'd, 13/40; Bakara, 2/256; Hûd, 11/12; Nisâ, 4/80; Al-i İmrân, 3/20; Nahl, 16/35; Mâide, 5/67,92,99; En'âm, 6/107. 15 Ğâşiye, 88/21-22 16 Yâ-sîn, 36/17 17 Bkz. Bulaç, Ali, " 'Din-dışı'nın Seküler Sisteminden 'ed-Dîn'in Sahici Dünyasına", Bilgi ve Hikmet, İstanbul, Bahar-1994, sy. 6, s. 3 18 Mâide, 5/67 19 Bkz. İbn Arabî, el-Fütuhâtü'l-Mekkiyye, Beyrut, ts., c. II, s. 257. 20 Fazlur Rahman, Ana Konularıyla Kur'an (Çev. Alparslan Açıkgenç), Ankara 1993, s. 76 21 Fatiha, 1/1 22 Bkz. Cum'a, 62/2; ayrıca bkz. Âl-i İmrân, 3/164; Bakara, 2/151. Bu ayetlerle, "Peygamber'e düşen sadece tebliğdir" 23 Saraç, age, II, 834-835. 24 Alaylıoğlu, Ruşen - Oğuzkan, A. Ferhan, Ansiklopedik Eğitim Sözlüğü, İst. 1976, s. 240; Meydan Larousse, İst., ts.,c. VIII, s. 682; Büyük Larousse, 1993, c. XXIV, s. 12601; Bilgiseven, Amiran Kurtkan, Sosyal İlimler Metodolojisi, İstanbul 1982, s. 3 . Ayrıca bkz. Öcal, Mustafa, Din Eğitimi ve Öğretiminde Metodlar, Ankara 1990, s. 227; Pazarlı, Osman, Din Eğitimi ve Öğretiminde Metodlar, İstanbul 1967, s. 4; Kemertaş, age, s. 326; Önkal, Ahmet, Rasulullah'ın İslam'a Davet Metodu, Konya 1981, s. 25; Çakan, age, s. 51 25 Kemertaş, age, s. 57 26 age, s. 327 27 Çakan, age, s. 51 28 Hökelekli, agm, s. 27 29 Kocaçınar, Muhip, Genel Öğretim Metodu, İstanbul 1969, s. 162; Antel, Sadrettin Celal, Umumî Didaktik, İstanbul 1952, s. 74 30 Bkz. Kemertaş, age, s. 327 31 Geniş bilgi için bkz. Kemertaş, age, s. 328; Özbek, Abdullah, Bir Eğitimci Olarak Hz. Muhammed, Konya 1991, s. 120-121
http://kutuphane.uludag.edu.tr/PDF/ilh/2000-9%289%29/htmpdf/M-22.pdf
|